Οστεοπόρωση – osteoporosis

Οστεοπόρωση σημαίνει πορώδες οστό. Είναι η κατάσταση που ένα άτομο χάνει σταδιακά οστό,

και τα κόκαλα αρχίζουν να γίνονται σιγά-σιγά εύθραυστα, με πολλές πιθανότητες να σπάσουν.

Σε τι οφείλετε;

Τα κόκαλά μας αυξάνονται καθώς μεγαλώνουμε και είναι πιο ισχυρά μεταξύ του 25ου και 30ου έτους της ηλικίας μας. Στην ηλικία συνήθως των 40-50, τα κόκαλα - ενώ παραμένουν ισχυρά - αρχίζουν σιγά-σιγά να χάνουν την πυκνότητά τους. Αυτή η απώλεια συνεχίζεται όσο μεγαλώνουμε.

Η διαδικασία αυτή επιταχύνεται στις γυναίκες τα πρώτα δέκα χρόνια μετά την εμμηνόπαυση. Ο λόγος είναι ότι οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν οιστρογόνα. Τα οιστρογόνα βοηθούν τα κόκαλα να είναι ισχυρά. Οι άνδρες υποφέρουν λιγότερο από την οστεοπόρωση, γιατί δεν παρουσιάζουν κάτι ανάλογο με την εμμηνόπαυση.

Ποιοί κινδυνεύουν;

Όλοι μας κινδυνεύουμε να αναπτύξουμε οστεοπόρωση καθώς τα χρόνια περνούν. Στα ηλικιωμένα άτομα είναι πιο πιθανο να προκληθεί κάποιο κάταγμα (#) μετά από πτώση συνήθως. Υπάρχουν όμως κάποιοι επιβαρυντικοί παράγοντες στην εμφάνιση της οστεοπόρωσης. Ορισμένοι από αυτούς είναι:

      • η έλληψη οιστρογόνων
      • η έλλειψη άσκησης
      • η ανεπαρκής διατροφή
      • το κάπνισμα
      • η υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος
      • το βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό
      • παλαιά κατάγματα

Τι μπορούμε να κάνουμε για να προφυλαχθούμε από την οστεοπόρωση;

Μπορούμε να κάνουμε αρκετά πράγματα που θα μας προφυλάξουν από την οστεοπόρωση.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω:

      • Υγιεινή διατροφή - τα παιδιά και οι ενήλικες χρειάζονται μία δίαιτα που να περιέχει την σωστή ποσότητα ασβεστίου. Οι καλύτερες πηγές ασβεστίου είναι:
        1. τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως (πλήρες γάλα, γιαούρτι, τυρί κίτρινο & άσπρο)
        2. ψωμί ολικής αλέσεως
        3. σπανάκι
        4. μπρόκολο
      • Άσκηση σε παιδιά και ενήλικες
      • Διακοπή ή μείωση του καπνίσματος
      • Άλλες κατευθυντήριες οδηγίες από τον θεράποντα ιατρό

Πώς μπορούμε να βρούμε ότι έχουμε οστεοπόρωση;

Εμφανή σημεία οστεοπόρωσης δεν υπάρχουν. Η οστεοπόρωση μπορεί να υπάρχει χωρίς να την έχουμε παρατηρήσει για χρόνια. Το πρόβλημα αρχίζει να φαίνεται πλέον, όταν σπάσει κάποιο κόκαλο, μετά από ένα πολύ μικρό ατύχημα. Κατάγματα στα οστά της σπονδυλικής στήλης μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα να κάνουν ένα άτομο να είναι πιο κοντό, ή να έχει καμπούρα.

Αν υποστούν κάταγμα αρκετοί σπόνδυλοι, τότε η σπονδυλική στήλη αρχίζει να κυρτώνει. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, πόνο στη ράχη και απώλεια ύψους. Ορισμένα άτομα παρουσιάζουν δυσκολία στην αναπνοή επίσης, επειδή υπάρχει λιγότερος χώρος κάτω από τις πλευρές.

Τα κατάγματα στο ισχίο και στον καρπό είναι συνήθως ξαφνικά και δημιουργούνται μετά από πτώση.

Το αν ανήκετε ή όχι στην κατηγορία των ανθρώπων που πάσχουν από οστεοπόρωση θα το μάθετε κάνοντας μια πολύ απλή εξέταση που λέγεται "μέτρηση οστικής πυκνότητας". Την εξέταση αυτή πρέπει να την κάνουν όλες οι γυναίκες μεταξύ 50 και 60 ετών, καθώς και οι άντρες άνω των 70 ετών, εκτός εάν υπάρχουν ενδείξεις που επιβάλλουν να γίνει νωρίτερα.

Είναι μια απλή εξέταση της οποίας το κόστος καλύπτουν τα Ταμεία και ανάλογα με το αποτέλεσμα που προκύπτει, ο γιατρός μπορεί να εκτιμήσει εάν υπάρχει πρόβλημα ή όχι.

Από την εξέταση αυτή λαμβάνουμε μια τιμή που λέγεται "Τ σκορ". Είναι ένας αριθμός που μας περιγράφει την απόκλιση της οστικής πυκνότητας που συγκεκριμένου ατόμου που έχει κάνει την εξέταση, σε σχέση με ένα άτομο 25 ετών με το ίδιο ύψος και βάρος.

Οι τιμές του "Τ σκορ":

      • Από 0 έως -1

Είναι φυσιολογικό, και δεν χρειάζεται καμία θεραπεία

      • Από -1 έως -2,49

Ο εξεταζόμενος κατατάσσεται στο εύρος της οστεοπενίας. Το αν θα ακολουθήσει κάποια ειδική θεραπεία, εκτός από τη λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D, είναι κάτι που θα κρίνει ο θεράπων ιατρός, συνεκτιμώντας και διάφορους άλλους παράγοντες του ασθενούς, όπως π.χ. αν παίρνει κορτιζόνη κλπ.

      • Από -2,50 και πλέον

Εδώ μιλάμε πλέον για οστεοπόρωση και ο ασθενής χρειάζεται να πάρει:

        1. ασβέστιο,
        2. βιταμίνη D,
        3. αλλά και ειδική θεραπεία

Υπάρχει θεραπεία;

Εκτός από τα προληπτικά μέτρα και την θεραπεία υποκατάστασης με ορμόνες, υπάρχουν και άλλες θεραπείες. Αυτές αποσκοπούν στο να μειώσουν την οστική απώλεια, ή τον κίνδυνο για κατάγματα. Στις φαρμακευτικές θεραπείες συνήθως χορηγούνται τα εξής:

      • Ασβέστιο και βιταμίνη D
      • Ετιδρονάτη: Το φάρμακο αυτό ελαττώνει τη φυσιολογική διαδικασία της απώλειας οστού. Η θεραπεία γίνεται με βάση τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού
      • Αλενδρονάτη
      • Καλσιτονίνη: Είναι μια ουσία που παράγει το σώμα φυσιολογικά και βοηθά τα κόκαλα να διατηρούνται υγιή.